Văn mẫu lớp 7

Hình ảnh “chú tôi” và “cậu cai” trong ca dao châm biếm

Hình ảnh “chú tôi” và “cậu cai” trong ca dao châm biếm

Hướng dẫn

'Chú tôi”là một người đàn ông rất đặc biệt. Bốn chữ 'hay” cái nết 'chú tôi” là say sưa rượu chè. 'Hay tửu hay tăm” là nghiện rượu thích ngon. 'Hay nước chè đặc” 'là nghiện chè, nghiện trà ngon. Người nồng dân vốn cần cù 'hai sương một nắng”, chân lấm tay bùn quanh năm, nhưng chú cái cò lại 'hay nằm ngủ trưa”, nghĩa là rất lười biếng:

'Chú tôi hay tửu hay tăm,

Hay nước chè đặc, hay nằm ngủ trưa”

Những điều 'ước” của chú cái cò cũng rất lạ, ta ít thấy trong tâm lí, trong của người nông dân xưa nay. 'Ước những ngày mưa” để khỏi phải ra đồng làm lụng. 'Ước những đêm thừa trống canh” để ngủ được đẫy giấc. Điều 'ước” của 'chú tôi” vừa kì quặc, vừa phi lí. Đêm chỉ có năm canh, làm sao có thể 'đêm thừa trống canh”. Chỉ thích ăn no ngủ kĩ mà lại rất lười biếng không muốn động chân mó tay vào bất cứ công việc gì, nên mới 'ước” như vậy:

'Ngày thì ước những ngày mưa,

Đêm thì ước những đêm thừa trống canh”

Giọng bài ca nhẹ nhàng mà bỡn cợt. Chú cái cò là hình ảnh người nông dân nghiện rượu chè, thích ăn no ngủ kĩ mà lại rất lười biếng. Đó là đối tượng châm biếm của dân gian được thể hiện một cách hóm hỉnh qua bài ca dao này.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật Độ trong "Đôi mắt" của Nam Cao

Có bài ca dao là bức chân dung biếm họa về 'cậu cai”. Không phải là ông cai, mà là 'cậu cai” vì vị chức sắc này còn rất trẻ, hay là cách nói ngọt mơn trớn để châm biếm?

'Nón dấu lông gà”là sắc phục tượng trưng cho uy quyền. 'Ngón tay đeo nhẫn” là biểu hiện cho sự sang trọng. Nhẫn vàng mười hay vàng MĨ-KÍ (vàng giả)? Chí bằng hai chi tiết về ngoại hình, về sắc phục, trang phục, nhà thơ dân gian đã 'điểm nhãn” về sự oai vệ và sang trọng của tên cai lệ nơi cửa quan ngày trước. Không phải là khen, là trầm trồ. Đã 'cậu cai” rồi lại nói tiếp 'gọi là cậu cai”, ngữ điệu, giọng điệu trở nên mơn trớn, châm biếm, giễu cợt:

'Cậu cai nón dấu lông gà,

Ngón tay đeo nhẫn gọi là cậu cai”

Vị thế của cậu, thân phận của cậu chí là tôi tớ của quan, hầu hạ vợ con con quan phụ mẫu. Ăn chực nằm chờ mãi mới được quan sai phái. Chữ 'ba năm” trong câu ca 'Ba năm dược một chuyến sai” là cách nói thậm xưng.

Bề ngoài cậu cai có vẻ oai vệ, sang trọng, mỗi lần được quan sai phái đi ra ngoài cũng có áo quần Xênh xang, cỏ vẻ ta đây, nhưng thực chất là chi 'đi mượn”, 'đi thuê”. Câu cuối bài ca là một tiếng cười bật lên, thật của cậu cai đã bị lột trần, bị hạ bệ:

'Ba năm được một chuyến sai,

Áo ngắn đi mượn, quần dài đi thuê”.

Nguồn: Vietvanhoctro.com

Xem thêm:  Tóm tắt truyện ‘Gió lạnh đầu mùa’ của Thạch Lam và nêu lên chủ đề của tác phẩm